To Φορτίο των Φροντιστών
Αν και ο αριθμός των ατόμων με άνοια αυξάνεται παγκοσμίως με ταχύτατους ρυθμούς, τόσο οι κοινωνίες όσο και οι οικογένειες δεν είναι έτοιμες να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες. Στη συντριπτική πλειοψηφία τους, οι ασθενείς με άνοια φροντίζονται στο σπίτι από τα μέλη των οικογενειών τους. Στην Ελλάδα ιδιαίτερα, η οικογένεια διατηρεί την ευθύνη της φροντίδας των ασθενών ακόμη και όταν υπάρχουν επαγγελματίες βοηθοί ή οι ασθενείς νοσηλεύονται σε ιδρύματα. Έτσι, η νόσος δεν πλήττει μόνο τον ασθενή αλλά όλη την οικογένεια που πάσχει μαζί του.
Ο όρος Φορτίο των Φροντιστών έχει επικρατήσει διεθνώς για να περιγράψει την επιβάρυνση – σωματική, συναισθηματική ή οικονομική – των φροντιστών ατόμων που πάσχουν από ένα χρόνιο νόσημα που προκαλεί αναπηρία. Πρόκειται για ένα βαρύ και πολύπλευρο ψυχολογικό, πρακτικό και οικονομικό φορτίο, με την ψυχική επιβάρυνση σαφώς πιο σημαντική και εξατομικευμένη.
Οι αυξημένες απαιτήσεις φροντίδας των ατόμων με άνοια επιδρούν στην υγεία των φροντιστών, επηρεάζουν τη συμμετοχή τους σε κοινωνικές & επαγγελματικές δραστηριότητες, περιορίζουν τον ελεύθερο χρόνο τους, κλονίζουν την κοινωνική τους θέση και απειλούν την οικονομική τους ασφάλεια.
Πρακτικά έχει διαπιστωθεί ότι οι φροντιστές ατόμων με άνοια εμφανίζουν υψηλές βαθμολογίες σε κλίμακες άγχους-κατάθλιψης, κάνουν αυξημένη χρήση ψυχοτρόπων φαρμάκων, διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να πάθουν κατάθλιψη, εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα χρόνιων παθήσεων (υπέρταση, αρθρίτιδες, παθήσεις του ανοσοποιητικού συστήματος, κ.α.) και εισαγωγής στο νοσοκομείο, και κάνουν εντυπωσιακά μεγαλύτερη χρήση συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Σε κοινωνικό επίπεδο οι επιπτώσεις αφορούν στη χαλάρωση σχέσεων και δεσμών, αφού περιορίζονται οι ευκαιρίες ψυχαγωγίας λόγω έλλειψης χρόνου. Η οικονομική διάσταση του θέματος είναι πιο επιβαρυντική όταν δεν υπάρχουν επαρκείς εξειδικευμένες δομές και υπηρεσίες πρόνοιας και περίθαλψης, όπως συμβαίνει στη χώρα μας, και έτσι οι φροντιστές υποχρεώνονται να συμμετέχουν στις δαπάνες για φαρμακευτική, ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη των ατόμων με άνοια όλων των σταδίων.
Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 250.000 άτομα που πάσχουν από άνοια και 350.000 άτομα από Ήπια Νοητική Διαταραχή (προστάδιο της νόσου Alzheimer ). Σε κάθε άτομο που νοσεί, αντιστοιχούν τουλάχιστον 2-3 άνθρωποι που φροντίζουν σε τακτική βάση για την κάλυψη των αναγκών του, για την άνετη, ασφαλή και με αξιοπρέπεια διαβίωσή του. Συνήθως οι φροντιστές είναι μέλη της οικογένειας, στη συντριπτική πλειονότητα γυναίκες, και είναι εντελώς απροετοίμαστοι για το δύσκολο ρόλο που καλούνται να αναλάβουν.
Η αναγνώριση και ανακούφιση του φορτίου των φροντιστών αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της αποτελεσματικής αντιμετώπισης της άνοιας. Με έντονο το αίσθημα ευθύνης, η Εταιρία Αlzheimer Αθηνών, εκτός από την προσφορά μη φαρμακευτικών θεραπειών σε άτομα με άνοια, συμβάλλει έμπρακτα στο πρόβλημα, παρέχοντας εκπαίδευση και υποστήριξη σε φροντιστές για την ενίσχυση των δεξιοτήτων που απαιτεί ο ρόλος τους και για ανακούφιση από το δύσκολο έργο τους.
Ατομικά και Ομαδικά προγράμματα για Φροντιστές
Ατομικές συνεδρίες
Συμβουλευτική φροντιστών σε θέματα που αφορούν στην άνοια. Οι συνεδρίες μπορούν να πραγματοποιηθούν τόσο δια ζώσης όσο και διαδικτυακά.
Ιατρείο Ψυχιατρικής Υποστήριξης Φροντιστών
Η ψυχολογική επιβάρυνση των φροντιστών οδηγεί συχνά σε σωματικά συμπτώματα και σε αυξημένη χρήση υπηρεσιών υγείας. Η Εταιρία Alzheimer Αθηνών, στην προσπάθειά της να ανακουφίσει το ψυχολογικό φορτίο των φροντιστών, λειτουργεί στα Κέντρα Ημέρας Ιατρείο ψυχιατρικής υποστήριξης φροντιστών.
Alzheimer Caregiver Online – Έχετε ερωτήσεις; Έχουμε απαντήσεις!
Πρόκειται για διαδικτυακή συνάντηση και συζήτηση φροντιστών ατόμων με Άνοια, την οποία συντονίζουν Ψυχίατρος, Ψυχολόγος και Κοινωνική Λειτουργός, με σκοπό την ενημέρωση των φροντιστών γύρω από ζητήματα που αφορούν στη φροντίδα.
Εκπαιδευτικά σεμινάρια – Σχολείο Φροντιστών
Η Εταιρία Alzheimer Αθηνών διοργανώνει 2 ή 3 φορές κατά τη διάρκεια του χρόνου, σεμινάρια, τα οποία έχουν στόχο να καταρτίσουν τους φροντιστές σε θέματα σχετικά με την άνοια, όπως τα συμπτώματα και την εξέλιξη της νόσου, πρακτικά θέματα για την καθημερινή φροντίδα των ατόμων με άνοια, νομικά και κοινωνικά θέματα κ.α., αλλά και να ενημερώσουν για τα προγράμματα και τις υπηρεσίες των Κέντρων Ημέρας και γενικότερα για τις δράσεις της Εταιρείας. Οι ομιλητές του Σχολείου Φροντιστών είναι διακεκριμένοι και έμπειροι επαγγελματίες υγείας στο χώρο της άνοιας, πολλαπλών ειδικοτήτων (νευρολόγος, ψυχίατρος, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, νομικός). Σε κάθε συνάντηση, υπάρχει πάντα η δυνατότητα ανοιχτού διαλόγου, ώστε οι φροντιστές να μπορούν να εκφράσουν τις ανησυχίες και τις εμπειρίες τους, τόσο με τους ειδικούς όσο και με άλλους φροντιστές.
Εκπαίδευση και Συμβουλευτική Φροντιστών
Οι ομάδες αυτές έχουν ως στόχο την εκπαίδευση και την υποστήριξη των φροντιστών μέσα από την ενημέρωση και την απόκτηση νέων δεξιοτήτων διαχείρισης των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν.
Ομάδα Φροντιστών ηλικίας 18 εως 35 ετών
Η ομάδα συμβουλευτικής υποστήριξης νέων φροντιστών απευθύνεται σε άτομα νεαρής ηλικίας που φροντίζουν το δικό τους άνθρωπο με άνοια, συνήθως γονιό, ή αδελφια. Τα μέλη έχουν τη δυνατότητα να μοιραστούν την εμπειρία της φροντίδας, να συνδεθούν με άλλους νεαρούς φροντιστές, να μάθουν και να εξερευνήσουν και να ενδυναμωθούν στο ρόλο τους, να πάρουν στήριξη από άλλα νεαρά μέλη που βιώνουν μια αντίστοιχη εμπειρία.
Ομάδα Υποστήριξης Φροντιστών Ατόμων με Άνοια Πρώιμης έναρξης
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με άνοια πρώιμης έναρξης είναι πολύπλοκα και πιο δύσκολα από αυτά που αντιμετωπίζουν οι πάσχοντες μεγαλύτερης ηλικίας. Τα μέλη των οικογενειών τους χρειάζονται ειδική εκπαίδευση και συστηματική καθοδήγηση. Η υπηρεσία υποστήριξης ατόμων με άνοια πρώιμης έναρξης περιλαμβάνει: αξιολόγηση με ειδικές ψυχομετρικές δοκιμασίες, εντατική νοητική ενδυνάμωση και συμβουλευτική φροντιστών. Η ομάδα απευθύνεται σε φροντιστές ατόμων με άνοια που βρίσκονται σε ηλικίες κάτω των 65 ετών.
Ομάδα Διαχείρισης Δύσκολων Συναισθημάτων «Φροντίζω – φροντίζομαι»
Πώς είναι να «χάνω» τον άνθρωπό μου, ενώ είναι ακόμα δίπλα μου; Ο θυμός, η απογοήτευση, η θλίψη, η μοναξιά, οι ενοχές είναι κάποια από τα πιο συνηθισμένα συναισθήματα που βιώνουμε, όταν καλούμαστε να φροντίσουμε τους ανθρώπους μας, που πάσχουν από άνοια. Όμως, όταν είμαστε ψυχικά και σωματικά εξουθενωμένοι, προσφέρουμε την κατάλληλη φροντίδα; Η ομάδα έχει ως στόχο, μέσα από βιωματικές τεχνικές, αφενός να μας φέρει σε επαφή με τα δύσκολα συναισθήματα που βιώνουμε, όταν φροντίζουμε τους ανθρώπους μας με άνοια, αφετέρου να μάθουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας.
Σεμινάρια Νοσηλευτικής Φροντίδας για Φροντιστές ατόμων με άνοια
Η κατανόηση της παθολογίας της Τρίτης Ηλικίας και των επιπλοκών που μπορεί να παρουσιάσουν οι άνθρωποι με άνοια, βοηθά σημαντικά το έργο των φροντιστών. Τα σεμινάρια αυτά, έχουν ως στόχο, ο φροντιστής, να αποκτήσει γνώσεις για τις νόσους της Τρίτης ηλικίας και βασικές δεξιότητες νοσηλευτικής διαχείρισης, βελτιώνοντας την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής τόσο του ίδιου όσο και του ατόμου που φροντίζει. Τα σεμινάρια καλύπτουν 4 θεματικές ενότητες και πραγματοποιούνται σε ωριαίες εβδομαδιαίες συναντήσεις 4-5 ατόμων.
iSupport – Online Πλατφόρμα για τη Στήριξη των Φροντιστών ατόμων με άνοια
H Εταιρεία Alzheimer Αθηνών με γνώμονα τις ανάγκες των φροντιστών στο διαδίκτυο αλλά και την αυξημένη ζήτηση διαδικτυακών υπηρεσιών προχώρησε στην πολιτιστική προσαρμογή της πλατφόρμας για τη στήριξη των φροντιστών των ατόμων με άνοια του Παγκόσμιο Οργανισμού Υγείας, iSupport. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει πέντε κύριες ενότητες: εισαγωγή στην άνοια, ο ρόλος του φροντιστή, πώς να φροντίζετε τον εαυτό σας, παροχή καθημερινής φροντίδας, και αντιμετώπιση διαταραχών συμπεριφοράς που μπορεί να εκδηλώσουν άτομα με άνοια. Οι φροντιστές θα είναι σε θέση να αντιληφθούν την επίδραση της άνοιας, να αντιμετωπίσουν διαταραχές συμπεριφοράς, να βελτιώσουν την ποιότητα της φροντίδας και να μάθουν να φροντίζουν καλύτερα τον εαυτό τους.
Το πρόγραμμα είναι διαθέσιμο μέσω εγγραφής στην σελίδα: (https://isupportdementia-greece.gr/aboutisupport)
Για περισσότερες πληροφορίες και δήλωση συμμετοχής στα προγράμματα καλέστε στο 210-7013271.
